Samenvatting Actuele maatschappelijke vraagstukken

Verder lezen

De rest van Actuele maatschappelijke vraagstukken in één keer: eenmalig betalen via iDEAL, direct toegang, geen abonnement.

Bekijk prijzen · Oefenen met Actuele maatschappelijke vraagstukken

Vragen bij Actuele maatschappelijke vraagstukken

Waarom hoort geschiedwetenschap niet bij de sociale wetenschappen, terwijl ze wel maatschappelijke ontwikkelingen onderzoekt?

Omdat de grens niet uit het onderwerp volgt maar uit de negentiende eeuw. Bij de herverdeling van de wetenschappen werd geschiedwetenschap de spil van de geesteswetenschappen, en die zagen de opkomende sociale wetenschappen als concurrent. Sociaal wetenschappers spiegelden zich intussen aan de natuurwetenschappen: tellen, meten, experimenteren. Historici wantrouwden juist die procedures. Het is dus een botsing over de juiste methode, plus een geschiedenis van faculteiten en instituten. Een antwoord over het onderwerp van dat vak is fout.

Kun je tegelijk zeggen dat je kennis herkenbaar is en dat ze beter is dan wat de lezer zelf al denkt?

Abma legt twee eisen op tafel die elkaar tegenspreken: onze kennis is voor u relevant, en onze kennis is beter dan de uwe. Klink je te herkenbaar, dan hoort niemand nieuws. Klink je te afstandelijk, dan gelooft niemand je. Wat wint het bij jou, en waar zit dan de meerwaarde boven commonsensetheorieën?

Wat is nu precies het verschil tussen een persoonlijke moeilijkheid en een publieke kwestie?

Niet de omvang beslist, maar de plek waar je het probleem kunt formuleren en oplossen. Een persoonlijke moeilijkheid speelt in het milieu van één mens: zijn karakter, zijn directe relaties, de kring waarin hij zelf kan handelen. Een publieke kwestie zit in de instituties, in de manier waarop vele milieus samen een samenleving vormen. Eén werkloze in een stad is een moeilijkheid, vijftien miljoen werklozen wijzen op een ingestorte kansenstructuur. Dezelfde werkloosheid kan allebei zijn.

Mills noemt het onbehagen zelf de moeilijkheid en de onverschilligheid zelf de kwestie. Is dat nog een analyse of al een oordeel?

Hij komt daar alleen uit door waarden als rede en vrijheid als erfenis te aanvaarden. Wie andere waarden koestert, ziet misschien helemaal geen bedreiging en dus geen kwestie. Kan een onderzoeker vaststellen dat een tijd onverschillig is zonder eerst zelf te kiezen wat het waard is om bedreigd te worden?

Wat is het verschil tussen etnocentrisme en egocentrisme?

Het verschil zit in wat er in het middelpunt staat. Bij etnocentrisme is dat jouw cultuur: die geldt als maat, heeft altijd gelijk en kent de waarheid. Bij egocentrisme sta jij daar zelf, en draait de wereld om jou. De twee liggen dicht bij elkaar en versterken elkaar. Plummer zet er dezelfde oefening tegenover: defamiliariseren, het bekende zo bekijken dat het onbekend wordt, zodat andere levens op hun eigen voorwaarden meetellen.

Epigram 5 en 6 spreken elkaar letterlijk tegen. Welke van die twee houdingen kies je als onderzoeker?

Berger zegt dat achter de zichtbare orde iets anders schuilt, de zen-uitspraak zegt dat de dingen zijn wat ze lijken. Plummer laat ze naast elkaar staan zoals het kritische en het vierende gezicht van de socioloog. Wanneer is achter de schijn kijken inzicht, en wanneer is het de deelnemers niet geloven?